FOB China uitgelegd

FOB klinkt vertrouwd in offertes uit China. Het voelt vaak alsof alles tot Nederland geregeld is. In de praktijk niet. Zodra de goederen aan boord staan in de Chinese haven, gaan de teller en het risico bij jou lopen. Wie dit scherp heeft, voorkomt discussies met leveranciers en onverwachte kosten bij aankomst.

Vuistregel: FOB is geen all-in tot Nederland. Je regelt en betaalt alles vanaf het moment dat de goederen aan boord van het schip zijn genomen.

Wat is het?

FOB (Free On Board) is een Incoterm 2020 voor zeevaart. De verkoper in China levert de goederen op het schip in de genoemde verschepingshaven (bijv. FOB Ningbo). Hij regelt en betaalt de exportdouane, terminalafhandeling en het laden aan boord. Vanaf dat moment liggen kosten en risico bij de koper: zeevracht, verzekering en alle kosten aan de bestemmingszijde (loskosten, inklaring, rechten, btw en natransport).

• Formeel adviseert ICC: gebruik FCA voor containerzendingen. In de praktijk wordt FOB in China veel voor containers gebruikt. Leg afspraken dus extra duidelijk vast.

Wanneer krijg je ermee te maken?

• Je leverancier quoteert “FOB Shanghai/Ningbo/Yantian” op de proforma.
• Je koopt FCL (volle container) of LCL (deellading) en wilt zelf de zeevracht regelen.
• Je hebt eigen afspraken met een expediteur over tarieven, verzekeringen en inklaring.
• Je wilt controle over transittijd, rederijkeuze en aankomsthaven (bijv. Rotterdam).

FOB betekent dat de leverancier alles betaalt tot Rotterdam — nee. FOB eindigt zodra de goederen in China aan boord zijn genomen.

Hoe werkt het in de praktijk?

1) Bevestig de juiste Incoterm en haven

• Vraag om “FOB + exacte haven van vertrek” (bijv. FOB Ningbo, Incoterms 2020).
• Leg vast wie welke lokale origin-kosten draagt (documentatie, THC, VGM, trucking naar terminal). Onder FOB horen export en laden voor rekening leverancier te zijn.

2) Boek je hoofdtransport

• Kies FCL of LCL en boek de zeevracht bij je eigen partij. Zie ook onze pagina over zeevracht.
• Stem cut-off tijden, ETD/ETA en rederijvoorwaarden af.

3) Regel je cargoverzekering

• Onder FOB is verzekering jouw keuze en risico. Richtlijn: dekking volgens Institute Cargo Clauses A vanaf laadmoment.

4) Documenten en instructies

• Lever tijdig shipping instructions, HS-codes en markeringen aan.
• Controleer Bill of Lading/Sea Waybill-gegevens voor vertrek.

5) Aankomst Nederland

• Betaal destination charges (THC, documentatie, ISPS, eventueel los- en afhandelingskosten).
• Regel douane-inklaring, betaal invoerrechten en btw (eventueel via artikel 23).
• Plan natransport en bewaak vrijstellingstermijnen om demurrage/detention te voorkomen.

Rekenvoorbeeld (indicatief)

Situatie: FOB Ningbo, goederenwaarde 20.000 USD (factuurwaarde).

• Zeevracht FCL 40 ft: variabel per seizoen/markt (kan sterk schommelen).
• Verzekering: vaak 0,1%–0,3% van goederenwaarde + minimum.
• Destination charges: afhankelijk van rederij/terminal en type zending.
• Invoerrechten: tarief per HS-code (bijv. 0%–12% of meer bij antidumping).
• Btw: 21% over douanewaarde + rechten + bepaalde kosten tot eerste bestemming in de EU.
• Natransport: afhankelijk van afstand, type chassis en eventuele wachttijden.

Doel: bepaal je landed cost vooraf. Explect zet de posten naast elkaar en rekent scenario’s door.

Veelgestelde vragen (FAQ)

• Valt origin THC onder FOB?

Formeel wel: kosten tot en met laden aan boord zijn voor de verkoper. In de praktijk schuiven rederijen soms origin-kosten door. Leg dit expliciet vast met je leverancier en je expediteur.

• Moet ik bij FOB altijd verzekeren?

Niet verplicht, wel verstandig. Jij draagt het risico vanaf aan boord. Een allrisk-polis kost relatief weinig ten opzichte van de potentiele schade.

• Hoe wordt import-btw berekend?

Over de douanewaarde (meestal CIF) plus invoerrechten en bepaalde bijkomende kosten tot de eerste bestemming. Met een artikel 23 vergunning kun je btw verleggen naar je aangifte.

• FOB met LCL, kan dat?

Het wordt vaak zo genoemd, maar strikt gezien past FCA beter bij LCL. Spreek vooral af wie de origin-kosten en exportafhandeling doet en welke partij boekt.

Veelgemaakte fouten

• Denken dat FOB “all-in tot Nederland” is en geen rekening houden met destination charges.
• Geen duidelijke haven of Incoterms-versie op de order (FOB “China” is te vaag).
• Geen verzekering afsluiten terwijl het risico bij jou ligt vanaf aan boord.
• Verkeerde of onbevestigde HS-code, waardoor rechten en documenteisen afwijken.
• Niet vooruit plannen van inklaring en natransport, met demurrage/detention tot gevolg.
• Te laat aanleveren van shipping instructions, waardoor extra documentkosten ontstaan.
• Onbekende peak season of congestietoeslagen niet meenemen in je begroting.

Wat heb je nodig aan documenten/gegevens?

• Commercial invoice en packing list met duidelijke omschrijving en HS-code.
• EORI-nummer van de importeur in de EU.
• Contactgegevens leverancier, afhaaladres fabriek en FOB-haven van vertrek.
• Exportdocumentatie vanuit China (door leverancier), inclusief VGM en eventuele certificaten.
• Bill of Lading of Sea Waybill gegevens.
• Verzekeringspolis of opdracht om verzekering af te sluiten.
• Informatie voor inklaring: oorsprong, materiaal/compositie, beoogd gebruik, eventuele conformiteits- of producteisen.
• Eventueel: artikel 23-gegevens (btw-verlegging), vergunningen of producttoezichtdocumenten.

Wat kun je zelf doen en waar helpen wij bij?

Wat je zelf kunt doen

• Spreek met je leverancier duidelijk af: FOB + haven + Incoterms 2020 + wie welke origin-kosten betaalt.
• Lever complete productinformatie en voorlopige HS-codes aan.
• Bepaal gewenste aankomsthaven, transittijd en leverdatum.
• Reserveer budget en tijd voor zeevracht, verzekering, douane en lokale kosten.

Waar wij bij helpen

• Vooraf inzicht in landed cost: scenario’s op basis van tarief, toeslagen, rechten en btw.
• Boeking van zeevracht (FCL/LCL), keuze rederij/route en monitoring van ETD/ETA.
• Cargoverzekering met passende dekking vanaf laadmoment.
• Douane-inklaring: HS-code check, rechten/btw-berekening, artikel 23 advies.
• Afhandeling aan de kade: vrijstelling, bewaking van ligdagen, natransportplanning.
• Afstemming met je leverancier over cut-offs, documenten en laadafspraken.

Actie

Wil je exact weten wat jouw fob china kosten worden? Vraag een landed cost analyse aan. Wij zetten alle posten vooraf voor je klaar, inclusief zeevracht, verzekering, douane en lokale kosten.