EXW vs FOB China

EXW lijkt aantrekkelijk: de leverancier zet de dozen klaar en u regelt de rest. Op papier is de prijs vaak net wat lager dan FOB. In China pakt dat meestal anders uit. U betaalt lokale EXW-kosten, u draagt vanaf de fabriek het risico, en exporteren uit China is niet iets wat u zelf even doet als buitenlandse koper. Hieronder leest u hoe het echt zit en wat u beter wel (of niet) afspreekt.

Wat is het?

EXW (Ex Works) betekent dat de leverancier de goederen beschikbaar stelt op zijn terrein. U regelt alles: laden, ophalen, exportformaliteiten, hoofdvervoer, verzekering en import. Het risico gaat over zodra de goederen bij de verkoper klaarstaan.

FOB (Free On Board, Incoterms 2020) betekent dat de leverancier de goederen levert aan boord van het door u gekozen schip in de opgegeven haven. De leverancier regelt en betaalt de exportuitklaring in China. Het risico gaat pas over wanneer de goederen aan boord zijn.

Kort gezegd: bij EXW ligt vrijwel alles bij u vanaf de fabriek; bij FOB pakt de leverancier de hele exportkant op tot en met laden op het schip.

Wanneer krijg je ermee te maken?

• U ontvangt een offerte uit China met incoterm EXW of FOB en moet kiezen.
• Uw leverancier zegt: "Wij citeren standaard EXW" of "FOB alleen via onze forwarder".
• U plant een eerste LCL/FCL-zending en uw forwarder vraagt wie exporteert in China.
• Er is vertraging bij pick-up omdat niemand de exportdocumenten of het laden regelt.
• U wilt grip op route en transittijd, maar wilt geen verrassingen in lokale kosten.

Praktijktip: start met FOB importeren uit China. U kiest nog steeds de rederij/route, maar de exportkant is geregeld door de partij die dat lokaal het beste kan: uw leverancier.

Hoe werkt het in de praktijk?

EXW-stroom (vereenvoudigd)

1. U plant pick-up bij de fabriek en spreekt laadwijze af (wie laadt, hulpmiddelen, tijden).
2. U of uw vervoerder regelt een exportagent in China (exporteur van record) voor de douaneaangifte.
3. U betaalt lokale EXW-fees en origin handling (kan verschillen per haven/forwarder).
4. Goederen gaan naar terminal of CFS, vervolgens de zeevracht en daarna import in de EU.

FOB-stroom (vereenvoudigd)

1. U boekt de zeevracht/rail/air en noemt de afgesproken FOB-haven.
2. Leverancier regelt exportuitklaring en levert de goederen op tijd aan boord.
3. Risico en kosten gaan over zodra de goederen aan boord zijn.
4. U betaalt de hoofdvracht en de importkant.

Verborgen kosten bij EXW (China)

Onder EXW ziet u de lage stukprijs, maar u krijgt vrijwel altijd te maken met lokale kosten zoals:

• Pick-up en laden bij fabriek (inclusief wachttijd of heftruckkosten).
• Exportdouane-afhandeling door een agent (de leverancier kan dit onder EXW niet voor u indienen).
• Exporteur-van-record dienst als de fabriek geen exportlicentie gebruikt.
• Origin document fee/terminal handling/CFS-kosten.
• Eventuele security/AMS/ENS/manifestkosten via de carrier of agent.

Voorbeeldbandbreedte: lokale EXW-fees in China lopen vaak tussen 300 en 900 euro per zending, afhankelijk van regio, modaliteit en volumematen. Dit komt bovenop de zeevracht en Europese importkosten.

Rekenvoorbeeld (indicatief, LCL 2 m3 / 400 kg, Oost-China -> Rotterdam)

• EXW-offerte lijkt 150 euro goedkoper dan FOB op de stukprijs.
• Lokale EXW-kosten: pick-up + exportagent + doc/terminal: bijvoorbeeld 480 euro.
• Netto verschil: FOB was in dit voorbeeld 330 euro voordeliger en zonder exportgedoe.

Dit zijn praktijkindicaties. In piekperiodes of andere havens (Shenzhen, Ningbo, Qingdao) kan het afwijken.

Controle op transport

• EXW: u heeft controle vanaf de fabriek, maar ook alle risico’s en coördinatie.
• FOB: u kiest de rederij, route, transit en verzekering, terwijl de leverancier export en levering aan boord regelt.
• Voor de meeste starters geeft FOB de beste balans: grip op de hoofdvracht, minder kans op oponthoud bij export.

Veelgemaakte fouten

• Denken dat EXW standaard goedkoper is; de lokale EXW-fees maken het vaak duurder.
• Geen exporteur in China geregeld, terwijl de leverancier onder EXW niets mag/makkelijk kan doen.
• Onheldere laadafspraken: wie laadt, laadkosten, wachttijd, verplichte hulpmiddelen.
• Verkeerde of ontbrekende Incoterm-plaats: EXW "Shanghai" i.p.v. EXW "fabrieksadres".
• Geen verzekering geregeld onder EXW; schade bij pick-up of laden is dan voor eigen rekening.
• HS-code/waarde niet afgestemd; gevolg: vertraging bij exportaangifte of import.
• Leverancier “FOB” laten citeren, maar zelf tóch alle origin charges betalen via onbekende forwarder.

Wat heb je nodig aan documenten/gegevens?

• Commerciele factuur en paklijst (volledige afzender/ontvanger, INCOTERM + plaats, valuta).
• HS-code(s), omschrijving goederen, aantal colli, brutogewicht en afmetingen.
• Afhaaladres, contactpersoon bij de fabriek, ready date.
• Uw EORI en leveringsvoorwaarden (EXW/FOB met exacte plaats).
• Voor EXW: gegevens exportagent/exporteur van record in China en laadafspraken (wie laadt).
• Eventuele certificaten of vergunningen afhankelijk van product (kan verschillen).

Wat kun je zelf doen en waar helpen wij bij?

Wat u zelf kunt doen:

• Spreek met uw leverancier FOB + haven af (of eventueel FCA voor lucht/weg/rail).
• Verzamel complete documentatie en bevestig laadafspraken.
• Kies gewenste transittijd/route en bepaal of u extra verzekering wilt.

Waar wij bij helpen:

• We adviseren de juiste incoterm voor uw zending en situatie.
• We controleren documenten op fouten die vertraging of kosten geven.
• We boeken de hoofdvracht en stemmen met uw leverancier de FOB-levering af.
• Indien nodig regelen we via partners de exportafhandeling in China (bij EXW/FCA).
• We behandelen uw EU-import, inclusief douane en aflevering.

Veelgestelde vragen (FAQ)

• Is EXW ooit zinvol?

Alleen als u bewust alle originprocessen wilt dragen en u een sterke lokale partner in China heeft. Voor starters: meestal niet.

• Is FCA beter dan EXW?

Ja. Bij FCA levert de leverancier uit in het land van vertrek en doet exportuitklaring. Dat voorkomt het grootste EXW-probleem: exportformaliteiten.

• Wie betaalt terminal handling bij FOB?

In de praktijk rekent de leverancier de origin-kosten mee tot aan boord. Let op lokale variaties; leg schriftelijk vast wat inbegrepen is.

• Wat als mijn leverancier alleen EXW wil?

Vraag een FOB- of FCA-offerte via hun trading company. Lukt dat niet, bereken vooraf de EXW-origin-kosten en regel een exportagent.

• Hoe zit het met risico-overgang?

EXW: risico bij afhalen fabriek. FOB: risico zodra aan boord. Schade tijdens fabrieksladen of terminalhandling valt onder EXW eerder bij u.

Afsluiting

Krijgt u EXW of FOB in een offerte uit China? Laat uw incoterm en offerte even checken. Zo voorkomt u verborgen kosten en vertraging. Actie: stuur uw offerte en gekozen incoterm, dan controleren we die en geven we een kort advies. Laat uw Incoterm checken.